در این متن گذری کوتاه بر تاریخچه فرش ماشینی در ایران و سپس اصطلاحات رایج در زمینه فرش ماشینی می پردازیم .

 تاریخچه فرش ماشینی در ایران به دهه 50 بر می گردد زمانیکه اولین فرش ماشینی توسط ماشین مخمل بافی ژاکارد و با نخ غیر طبیعی براق در کارخانه مخمل و ابریشم در کاشان بافته شد . در همین زمان فرش های ماشینی با کیفیت بهتری از کشور بلژیک وارد ایران شدند و مورد استقبال مردم ایران قرار گرفت زیرا قدرت خرید فرش دستبافت برای همگان وجود نداشت . در همین زمان یک گروه از شهر بهشهر در زمینه فرش ماشینی در کاشان سرمایه گذاری کردند و کارخانه بزرگ فرش راوند را تاسیس کردند و اولین فرش آن در سال 1353 وارد بازار شد . این محصول به علت جنس الیاف آن که از پشم بود و تشابه آن با فرش دستبافت طرفداران زیادی پیدا کرد . بعد از آن سرمایه گذاران دیگر در زمینه فرش ماشینی شروع به کار نمودند که فرش گیلان و فرش پارس و نقش ایران و فرش اکباتان از اولین کارخانجات تولید فرش ماشینی به شما می آیند . انقلاب اساسی در صنعت فرش از سال 65 آغاز شد و تا امروز ادامه دارد بطوریکه امروزه بیش از 1600 کارگاه کوچک و بزرگ در این زمینه فعالیت می کنند . قابل توجه است که شهر کاشان به علت داشتن بیشترین کارخانجات و تجهیزات و ماشین آلات تولید فرش به عنوان پایتخت فرش ایران شناخته شده است .

جنس الیاف فرش ماشینی

فرش ماشینی از انواع مختلف الیاف تولید می شود که در زیر به آن اشاره می کنیم .

  • الیاف اکریلیک : یکی از بهترین و پر طرفدارترین نوع نخ برای فرش ماشینی می باشد که به الیاف پشم بسیار شبیه است و از لحاظ کیفیت و دوام نسبت به سایر الیاف برتری دارد ولی از لحاظ قیمت تفاوت چندانی با دیگر الیاف ندارد .
  • الیاف پشم طبیعی : پشم دارای شناسه های است که با آن ارزش گذاری می شود . شکل های مختلف پشم ابتدا به نخ تبدبل می شود و سپس برای بافت پارچه یا قالی و غیره به کار میرود . برای پارچه از نخ پشمی نازک تر و برای فرش از نخ پشمی ضخیم تر استفاده می شود . پشم طبیعی تولیدی داخل کشور نمیتواند نیاز صنعت پارچه بافی و یا فرش را تامین کند به همین دلیل از کشورهایی مانند نیوزلند و اروگوئه و ارژانتین و استرالیا واردات پشم به ایران انجام می شود . به دلیل قیمت بالای این الیاف تولید فرش پشمی در تعداد کمی انجام می شود .
  • الیاف پلی استر: به این الیاف ابریشم مصنوعی هم گفته می شود . نخ پلی استر به صورت براق و درخشان است به همین دلیل شباهت به فرش ابریشمی دارد و به دلیل عدم پرز دهی طرفداران خاص خود را دارا می باشد . صد البته که دوام الیاف پلی استر با اکرولیک و پشم قابل مقایسه نیست و از آنها کمتر است .
  •  الیاف پلی پروپیلن : این الیاف پ- پ هم نامیده می شود . الیاف پ-پ در سال 1960 با نام تجاری مراکلون وارد بازار شد و بخاطر ویژگیهای این الیاف خیلی سریع رشد کرد و توانست در رتبه چهارم بعد از پلی استر و نایلون و اکرولیک قرار گیرد . مشکلی که این الیاف دارد عدم قابلیت رنگرزی ان با روشهای معمولی است که باعث جلوگیری از پیشرفت این الیاف شده است .

نخ BCF  چیست؟

الیافی که در تولید فرش ماشینی استفاده می شود به دو گونه جزئی و پیوسته می باشند . که تفاوت آنها در طول الیاف آن می باشد .

  • نوع جزئی (staple) :  این الیاف از تکه های با طول 7 تا 25 سانتی متر در یکدیگر پیچیده می شوند تا نخ اصلی بوجود بیاید و در بافت فرش ماشینی استفاده شود .
  • نوع پیوسته (BCF) : که مخفف عبارت Filament  Bulk Continuous است الیاف BCF با طول نامحدود در هم پیچیده می شوند و نخ نهایی در تولید فرش ماشینی استفاده می شود .

 

بسته به مواد اولیه استفاده شده در تولید نخ یکی از این دو حالت الیاف بکار میرود . معمولا الیاف پلی استر به صورت BCF  تولید می شوند ولی الیاف پشم به شکل BCF تولید نمی شوند . با توضیحات فوق عدم پرز دهی نخ BCF را متوجه می شوید زیرا الیاف آن به صورت پیوسته می باشند و خارج شدن آن از میان تار و پود فرش امکان پذیر نمی باشد .در صورتیکه روی نخ BCF تکنولوژی هیت ست اعمال شود دوام و ظرافت آن افزایش پیدا میکند .

فرش ماشینی سنتی

در گذشته نقشه های فرش ماشینی بیشتر از طرح ها ونقش های فرش دستبافت الگو برداری می شد و نقشه ها دارای طرح لچک و ترنج و حاشیه بودند ولی با مرور زمان و تغییرات سلایق و واردات فرش از کشورهای ترکیه طراحی فرش دچار تحولاتی شده و از شکل سنتی آن خارج شده است .

البته نقشه های اصیل و سنتی فرش ایرانی هنوز طرفداران خود را در ایران و کشورهای خارج دارند نقشه هایی مثل هریس ، ماهی ، نائین ، چالشتر ، نقشه کاشان و هیچگاه جذابیت و اصالت خود را در بین مردم از دست نمی دهند . 

طرح های امروزی فرش ماشینی شامل نقش و نگار هنری و شخصیت های کارتونی روز به روز در حال گسترش و پیشرفت است و با وجود کامپیوتری شدن دستگاه های بافندنگی و طراحان خبره فرش ماشینی امکان بافت هر نقشه ای  امکان پذیر است .

فرش ماشینی فانتزی

امروزه با کوچک شدن فضای آپارتمان ها و خانه ها سبک و طراحی فرش ماشینی دست خوش تغییراتی شده است وباعث متولد شدن بعضی گونه های فرش مدرن شده که در اینجا به آنها اشاره می کنیم .

  • فرش شنل یا فرش بلژیکی : از نظر وزنی سبک می باشد . به همین دلیل در پشت فرش از لاتکس استفاده میکنند تا روی کف پوش های مختلف سر نخورد  و سر نخورد و الیاف نخ خاب در این نوع فرش از جنس پلی‌استر، پشم، پلی‌پروپلین و اکریلیک می باشد .
  • فرش شگی : شگی یا فرش پرز بلند گونه دیگری از فرش مدرن است که امروزه در خانه های سبک جدید دیده می شود . این فرش دارای پرزهای بلند می باشد و طرفداران خاص خود را دارد به خاطر وجود پرزهای بلند روی فرش احتمال کثیف شدن بیشتر است و مناسب برای مکان های پر رفت و امد و اتاق کودک نمی باشد و در اثر شست وشو ممکن است فرم و زیبایی خود را از دست بدهد و بیشتر برای تزیین مکان های خلوت و کم رفت و آمد  بهتر است استفاده شود .

 

  • admin divancarpet
  • آذر ۱۰, ۱۳۹۷
  • 40 بازدید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
مقایسه